Gümrük Beyanı ve Rejimler
Gümrük Rejimleri ve GOBİK (GK Md. 58)
Bir gümrük rejimine tabi tutulmak istenen eşya, bu rejime uygun şekilde yetkili gümrük idaresine beyan edilir.
Gümrük Rejimleri
- Serbest Dolaşıma Giriş
- Transit
- Gümrük Antrepo
- Dahilde İşleme
- Gümrük Kontrolü Altında İşleme
- Geçici İthalat
- Hariçte İşleme
- İhracat
Gümrükçe Onaylanmış Bir İşlem veya Kullanım (GOBİK)
- Bir gümrük rejimine tabi tutulması
- Bir serbest bölgeye girmesi
- Yeniden ihracı
- İmhası
- Gümrüğe terk edilmesi
Ekonomik Etkili Gümrük Rejimleri
- Dahilde İşleme
- Gümrük Kontrolü Altında İşleme
- Geçici İthalat
- Hariçte İşleme
- Antrepo
Şartlı Muafiyet Düzenlemeleri
- Transit
- Antrepo
- Dahilde İşleme (Şartlı Muafiyet)
- Gümrük Kontrolü Altında İşleme
- Geçici İthalat
Beyan Şekilleri ve Yazılı Beyan (GK Md. 59-60)
Beyan Şekilleri
Gümrük beyanı 4 şekilde yapılabilir:
- Yazılı olarak (Gümrük Beyannamesi ile)
- Bilgisayar veri işleme tekniği yoluyla (Esas olan usul)
- Sözlü olarak
- Herhangi bir tasarruf yoluyla
Yazılı Beyanın Esasları
- Beyanname, gerekli tüm bilgileri içermeli ve imzalanmalıdır.
- Gerekli tüm belgeler beyannameye eklenir.
- Kazıntılı ve silintili beyannameler kabul edilmez.
- Resmi Yazıların Beyanname Kabul Edilmesi: Cumhurbaşkanlığına ait eşya için gönderilen yazılar ile diplomatik misyon şeflerinden gelen yazılar ve kurye mektupları beyanname kabul edilebilir.
Dijital Gümrük Uygulaması
İhracat ve antrepo beyannameleri elektronik imza ile imzalanır ve kağıt ortamında ibraz edilmez. Beyanname ücretleri (örn: e-İhracat 10 TL) banka aracılığıyla beyan sahibinin vergi numarasıyla yatırılır.
Beyannamenin Tescili ve Bağlayıcılığı (GK Md. 61)
Usule uygun beyannameler, eşyanın gümrüğe sunulmuş olması halinde tescil edilir. Beyannamenin tescil edildiği tarih, ilgili gümrük rejimi hükümlerinin uygulanmasında esas alınacak tarihtir.
İstisna: Eşya Sunulmadan Tescil
Boru hatları ile taşınan veya varış öncesi gümrük işlemlerine tabi tutulan eşya gibi durumlarda, eşya gümrüğe sunulmadan da beyanname tescil edilebilir.
Beyanın Bağlayıcılığı (GY Md. 113)
- Tescil edilmiş beyanname, vergiler ve para cezalarından dolayı beyan sahibini bağlar.
- Beyannamede imzası bulunan kişiler, bilgilerin doğruluğundan ve rejimin yükümlülüklerine uyulmasından sorumludur.
- Beyanname başkasına devredilemez. Eşyanın satılması beyan sahibini sorumluluktan kurtarmaz.
Beyanname Nüshaları ve Eklenecek Belgeler
Beyanname Nüshalarının Kullanımı (GY Ek-14)
| Nüsha | Kullanım Amacı |
|---|---|
| 1 | İhracat/Transit hareket idaresinde saklanır. |
| 2 | İhracatta İstatistik amacıyla kullanılır. |
| 3 | İhracatta işlem sonrası yükümlüye iade edilir. |
| 4 | Transit varış idaresinde saklanır. |
| 5 | Transit varış idaresince hareket idaresine geri gönderilir. |
| 6 | İthalatta gümrük idaresinde saklanır. |
| 7 | İthalatta sonradan kontrol için yükümlü tarafından saklanır. |
| 8 | İthalatta işlem sonrası yükümlüye iade edilir. |
Beyannameye Eklenecek Temel Belgeler (GY Md. 114-120)
Bakanlıkça belirlenen haller ve eksik beyan hükümleri saklı kalmak kaydıyla, gümrük beyannamesine eklenmesi zorunlu olan temel belgeler şunlardır:
1. Fatura (GY Md. 115)
Satıcı veya gönderici tarafından düzenlenir ve aşağıdaki bilgileri içerir:
- Faturanın düzenleme yeri, tarihi ve sayısı
- Satıcı/gönderici ve alıcı firma bilgileri
- Ödeme ve teslim şartları (CIF, FOB vb.)
- Eşyanın tanımı, miktarı, birim fiyatı ve satış bedeli
- Kapların cinsi, markası, numarası ve adedi
- İhracat faturaları için ayrıca vergi dairesi ve numarası
2. Ayrıntılı Fatura (GY Md. 116)
Birden fazla kap içinde çeşitli cins ve kıymette eşya geldiğinde, her kapta ne miktar eşya bulunduğunu gösteren belgedir.
3. Çeki Listesi (GY Md. 117)
Her kapta ne miktar eşya olduğunu gösterir. Satıcı/gönderici veya beyan sahibi tarafından hazırlanabilir.
4. Taşıma Belgeleri (GY Md. 118)
- Denizyolu: Konşimento
- Havayolu: Hava Konşimentosu
- Demiryolu: CIM (eşya) ve CIV (yolcu) belgeleri
- Karayolu: Yük Senedi (CMR)
5. İthal Eşyasına Ait Kıymet Bildirim Formu (GY Md. 120)
İthal eşyasının gümrük kıymetinin unsurlarını içerir. İhracat, transit ve antrepo rejimleri dışında zorunludur.
6. İşlenmiş Tarım Ürünleri Beyan Formu/Analiz Sonuç Raporu (GY Md. 119)
İşlenmiş tarım ürünlerindeki tarım paylarını belirten, kimyager tarafından onaylanmış belgedir.
Ayrıca, rejime göre gereken diğer belgeler de (menşe ispat belgeleri, izin belgeleri vb.) beyannameye eklenir.
🎴 Bilgi Kartları
📜 Beyan Şekilleri
Gümrük Kanunu'na göre kaç farklı beyan şekli vardır?
Sayı:
4
Yazılı, Bilgisayar Veri İşleme, Sözlü ve Diğer Tasarruflar.
GK Md. 59
❓ Soru-Cevap
Gümrük Kanunu'na göre kaç farklı beyan şekli vardır?
Dört adet: Yazılı, bilgisayar veri işleme tekniği, sözlü ve diğer tasarruflar.
Yönetmeliğe göre günümüzde beyanda esas olan usul hangisidir?
Bilgisayar veri işleme tekniği yoluyla yapılması esastır.
Tescil edilmiş bir beyanname başkasına devredilebilir mi?
Hayır, beyanname başkasına devredilemez.
Gümrük beyannamesi tam takım olarak kaç nüshadan oluşur?
Sekiz (8) nüshadan oluşur.
İthalat tamamlandığında yükümlüye hangi nüsha iade edilir?
8 no.lu nüsha iade edilir.
Beyanın bağlayıcılığı ne zaman başlar?
Beyannamenin gümrük idaresince tescil edildiği tarihte başlar.
Hangi rejim beyanlarında Türkiye'de yerleşik olma koşulu aranmaz?
Transit ve geçici ithalat rejimlerinde aranmaz.
Çeki listesini kimler düzenleyebilir?
Satıcı, gönderici veya beyan sahibi düzenleyebilir.
Kıymet Bildirim Formu hangi rejimler için zorunlu değildir?
İhracat, transit ve antrepo rejimleri için zorunlu değildir.
Demiryolu ile eşya taşımacılığında kullanılan uluslararası belge nedir?
CIM belgesidir (Yolcu için CIV kullanılır).
📝 Test
📚 Bilgi Testi
Bu test, Eşyanın Gümrük Rejimine Tabi Tutulması konusundaki bilgilerinizi ölçmek için hazırlanmıştır.