⚡ 2. DİSİPLİN CEZA TÜRLERİ VE NEDENLERİ Aç/Kapa
⚖️ DİSİPLİN CEZASI NEDEN VERİLİR?
Aşağıdaki durumlarda meslek mensupları hakkında, gümrük müşavirliği hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesi amacıyla, durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre disiplin cezaları verilir:
| İhlal Türü | Açıklama |
|---|---|
| Vakar ve Onura Aykırılık | Gümrük müşavirliği mesleğinin vakar ve onuruna (haysiyet, şeref) aykırı fiil ve hareketler |
| Görev İhmali | Görevlerini yapmayan meslek mensupları |
| Kusurlu Görev İfası | Görevlerini kusurlu olarak yapan meslek mensupları |
| Güven Sarsıcı Davranış | Görevinin gerektirdiği güveni sarsıcı hareketlerde bulunan meslek mensupları |
📊 DİSİPLİN CEZA TÜRLERİ (AĞIRLIK SIRASINA GÖRE)
| Ceza Türü | Tanım | Ağırlık |
|---|---|---|
| UYARMA | Meslek mensubuna mesleğinin icrasında daha DİKKATLİ davranması gerektiğinin yazı ile bildirilmesi | En Hafif |
| KINAMA | Meslek mensubuna görevinde ve davranışında KUSURLU sayıldığının yazı ile bildirilmesi | Hafif |
| GEÇİCİ ALIKOYMA | Mesleki sıfatı saklı kalmak şartıyla 6 aydan az, 1 yıldan çok olmamak üzere mesleki faaliyetten alıkoyma | Ağır |
| MESLEKTEN ÇIKARMA | Meslek mensubunun izin belgesinin geri alınarak, bir daha bu mesleği icra etmesine izin verilmemesi | En Ağır |
🔍 3. ÖZEL DURUMLAR VE TEKRAR EDEN İHLALLER Aç/Kapa
🔄 TEKRAR EDEN İHLALLER
Mesleki kurallara, mesleğin vakar ve onuruna aykırı fiil ve harekette bulunanlarla görevin gerektirdiği güveni sarsıcı harekette bulunan meslek mensupları hakkında:
1️⃣ İLK DEFA
UYARMA cezası uygulanır
2️⃣ TEKRARINDA
KINAMA cezası uygulanır
⚖️ TARAFSIZLIK VE DÜRÜSTLÜK İHLALI
Aşağıdaki durumlardan herhangi birinde bulunan meslek mensupları için geçici olarak mesleki faaliyetten alıkoyma cezası uygulanır:
- Görevini bağımsızlık, tarafsızlık ve dürüstlükle yapmayan
- Görevini kusurlu olarak yapan
- Bu Kanunda yer alan mesleğin genel prensiplerine aykırı harekette bulunan
📋 SAHte BELGE İLE BEYAN
Sahte belgelere dayanılarak yanlış beyanda bulunulduğunun, ancak bu durumun gümrük müşavirinin bilgisi dışında olduğunun, bununla birlikte, bir araştırma sonucunda gerçek durumun öğrenilebileceğinin Gümrük Müsteşarlığı merkez denetim elemanlarınca rapora bağlandığı durumlarda:
1️⃣ İLK DEFA
KINAMA cezası verilir
2️⃣ TEKERRÜRDE
Geçici olarak mesleki faaliyetten alıkoyma cezası uygulanır
Bu durumda: KINAMA → GEÇİCİ FAALİYETTEN ALIKOYMA
🚨 KAÇAKÇILIKTAN MAHKUMİYET
⚡ EN AĞIR CEZA
7.1.1932 tarih ve 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun
hükümlerine göre kaçakçılık suçundan mahkumiyet kararı kesinleşen meslek mensuplarına:
MESLEKTEN ÇIKARMA CEZASI VERİLİR
📈 DİĞER ÖNEMLI HUSUSLAR
🔄 Kademeli Ceza Artışı
3 yıllık bir dönem içinde 2 veya daha fazla disiplin cezasını gerektiren davranışta bulunan meslek mensubuna, her yeni suçu için bir öncekinden daha ağır ceza uygulanabilir.
⚡ Üçüncü Kez Faaliyetten Men
5 yıllık dönem içinde 2 defa mesleki faaliyetten alıkoyma cezası ile cezalandırılmasından sonra bu cezayı gerektiren fiili yeniden işleyen meslek mensupları hakkında meslekten çıkarma cezası uygulanır.
⚖️ Disiplin Kurulu Takdir Yetkisi
Disiplin kurulları bir derece AĞIR veya bir derece HAFİF disiplin cezasının uygulanmasına karar verebilirler.
👨⚖️ 4. YETKİLİ ORGANLAR VE PROSEDÜRLER Aç/Kapa
⚖️ DİSİPLİN CEZALARINI KİM VERİR?
| Ceza Türü | Yetkili Organ | Açıklama |
|---|---|---|
| Uyarma | Yetkili gümrük başmüdürü | En hafif ceza - yerel yetki |
| Kınama | Yetkili gümrük başmüdürü | Hafif ceza - yerel yetki |
| Geçici mesleki faaliyetten alıkoyma | Müsteşarlık Merkez Disiplin Kurulu | Ağır ceza - merkezi yetki |
| Meslekten çıkarma | Müsteşarlık Yüksek Disiplin Kurulu | En ağır ceza - en üst yetki |
Gümrük Başmüdürü (Uyarı/Kınama) → Merkez Disiplin Kurulu (Geçici Alıkoyma) → Yüksek Disiplin Kurulu (Meslekten Çıkarma)
🛡️ SAVUNMA HAKKI VE SÜRELERİ
✅ TEMEL HUKUK İLKESİ
Meslek mensubu hakkında savunması ALINMADAN disiplin cezası VERİLEMEZ!
⏰ Savunma Süresi
• Yetkili disiplin kurulunun 10 günden az olmamak üzere verdiği süre içinde savunma yapılmalıdır
• Bu süre içinde savunma yapmayanlar, savunma hakkından VAZGEÇMİŞ sayılırlar
📅 Ceza Uygulama Tarihi
Disiplin cezaları KESİNLEŞME tarihinden itibaren UYGULANIR.
⚖️ CEZALARIN YASAL DAYANAĞI
Gümrük müşavirleri ve gümrük müşavir yardımcıları, görevleri sırasında veya görevleri sebebiyle işledikleri suçlardan dolayı fiillerinin niteliğine göre Türk Ceza Kanununun Devlet memurlarına ait hükümleri uyarınca cezalandırılır.
⏳ ZAMANAŞIMI SÜRESİ
📅 Genel Zamanaşımı
Disiplin cezaları bir dava sonucuna bağlı olmaksızın mevzuat hükümlerine aykırılığı gümrük idarelerince tespit edildiği tarihten itibaren 3 yıl süreyle uygulanmadığı takdirde zamanaşımına uğrar.
⚖️ Adli Kovuşturma Durumu
Mevzuata aykırı işlem ve eylemlerin aynı zamanda bir adli kovuşturma konusu olması halinde, bu aykırılık için Türk Ceza Kanununda öngörülen zamanaşımı hükümlerine göre disiplin cezası verilebilir.
Müşavir X, 2021'de usulsüzlük yaptı. Gümrük idaresi 2024'te tespit etti.
2021 + 3 yıl = 2024 → Zamanaşımı dolmuş, disiplin cezası verilemez!
📄 5. İZİN BELGESİNİN GEÇİCİ OLARAK ALINMASI Aç/Kapa
🚨 TEDBİR MAHİYETİNDE ALMA
Bu Kanuna ve gümrüklerde uygulanan mevzuat hükümlerine aykırı hareketleri görülen gümrük müşavirleri ve gümrük müşavir yardımcılarının izin belgeleri gerek görülmesi hâlinde tedbir mahiyetinde en fazla 6 ay süre ile GEÇİCİ olarak alınır ve gümrüklerde iş takip etmelerine izin verilmez.
| Yetkili Kişi/Kurum | Açıklama |
|---|---|
| Bakanlık müfettişleri | Üst düzey denetim elemanları |
| Gümrük ve dış ticaret bölge müdürleri | Bölgesel yetkililer |
📋 BİLDİRİM VE MAHSUP
📞 Bildirim Zorunluluğu
Bu durum, gerekçesiyle birlikte izin belgesinin alınmasını izleyen günde Bakanlığa bildirilir.
⚖️ Ceza Mahsubu
Bu şekilde izin belgeleri alınanlar hakkında geçici mesleki faaliyetten alıkoyma cezası verilmesi hâlinde, tedbir mahiyetinde izin belgelerinin alındığı süre verilen cezadan mahsup edilir.
Müşavir A'nın belge tedbiren 3 ay alındı.
Sonra 8 ay faaliyetten alıkoyma cezası verildi.
Gerçek ceza süresi: 8 - 3 = 5 ay
🚨 TERÖRLE MÜCADELE KANUNU KAPSAMINDA
⚡ ÖZEL DURUM - TERÖR
3713 sayılı Kanun (Terörle Müc.) kapsamında
haklarında kovuşturma başlatılanların izin belgeleri
kovuşturma sonuçlanıncaya kadar tedbiren geri alınır.
💰 6. ASGARİ ÜCRET TARİFESİ Aç/Kapa
💰 ASGARİ ÜCRET BELİRLEME SİSTEMİ
Gümrük müşavir derneklerince, gümrük müşavirlerinin yapacakları iş ve işlemler karşılığı alacakları asgari ücretleri gösteren ve takvim yılı bazında belirlenen Asgari Ücret Tarifesi:
📋 Onay Süreci
Müsteşarlıkça uygun görülerek onaylanmak suretiyle uygulamaya konulur.
Süreç:
1. Gümrük Müşavir Dernekleri → Taslak hazırlar
2. Gümrük Müsteşarlığı → İnceler ve onaylar
3. Onaylanan tarife → Uygulamaya konulur