🇪🇺 1. AVRUPA TOPLULUĞU'NA ÜYE ÜLKELER Aç/Kapa
📊 AB ÜYE ÜLKE İSTATİSTİKLERİ
• Toplam 27 ülke (Birleşik Krallık 31 Ocak 2020'de ayrıldı)
• 6 kurucu ülke (1957)
• En son katılan: Hırvatistan (2013)
• Kuzey İrlanda özel statü (07.05.2021)
⭐ KURUCU ÜLKELER (1957)
Kısa Kod: H.A.L.İ.F.B.
🌍 TÜM AB ÜYE ÜLKELER (27 ÜLKE)
🇬🇧 BİRLEŞİK KRALLIK DURUMU
• 31 OCAK 2020 tarihinde AB'den ayrıldı (Brexit)
• Birleşik Krallık: İngiltere, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda'dan oluşur
• Kuzey İrlanda özel statü (07.05.2021 dahil edildi)
📄 2. A.TR DOLAŞIM BELGESİNİN DÜZENLENECEĞİ HALLER Aç/Kapa
📋 A.TR BELGESİ KAPSAMI
A.TR; Gümrük Birliği Gümrük Bölgesi'nin iki parçası arasında DOĞRUDAN NAKLEDİLEN aşağıdaki ürünler için düzenlenir:
✅ A.TR KAPSAMINDA
- SANAYİ ÜRÜNLERİ
- İŞLENMİŞ TARIM ÜRÜNLERİ
❌ A.TR KAPSAMI DIŞI
- AKÇT Ürünleri (Kömür, çelik)
- İşlenmemiş tarım ürünleri
🌍 ÜÇÜNCÜ ÜLKELER ÜZERİNDEN NAKİL
Tek bir sevkiyat kapsamına giren eşya, ihtiyaç hâsıl olduğu takdirde ÜÇÜNCÜ ÜLKELER ÜZERİNDEN aktarılma veya geçici depolama yoluyla nakledilebilir.
| Koşul | Açıklama |
|---|---|
| Gümrük Gözetimi | Transit geçtiği veya depolandığı ülkenin gümrük yetkililerinin gözetimi altında olmalı |
| İşlem Sınırı | Boşaltma, tekrar yükleme işlemleri dışında bir işlemden geçmemiş olmalı |
| Saklama İşlemleri | Ürünleri iyi koşullarda saklamaya yönelik işlemler dışında bir işlemden geçmemiş olmalı |
✅ 3. DOLAŞIM BELGELERİNİN VİZE EDİLMESİ Aç/Kapa
⚠️ VİZE KURALLARI VE YASAKLAR
🚨 VİZE HATASI = BELGESİZ
YANLIŞ veya EKSİK vize işlemi BELGEYİ GEÇERSİZ KILAR veya SONRADAN KONTROL sebeplerinden birini teşkil eder.
🚫 Vize Yasağı
Gümrük idaresi, üçüncü ülkelere gönderileceği anlaşılan eşya için A.TR Dolaşım Belgelerini VİZE EDEMEZLER.
Türkiye'den ABD'ye ihraç edilecek ürün için A.TR belgesi düzenlenemez.
A.TR sadece Türkiye ↔ AB arasında geçerlidir.
📋 VİZE SONRASI BELGE DAĞITIMI
Gümrük idaresi, ihracatın gerçekleşmesinden sonra:
| Nüsha | Renk | Verilecek Kişi/Yer | Süre |
|---|---|---|---|
| İlk Nüsha | YEŞİL MENEVİŞ ZEMİNLİ | İhracatçıya verilir | Hemen |
| İhracatçı Nüshası | BEYAZ | İhracatçıda kalacak | Hemen |
| Gümrük Nüshası | BEYAZ | Gümrükte alıkoyar | - |
| İlgili Kuruluş Nüshası | BEYAZ | İlgili kişi ve kuruluşa gönderir | İhracatı takip eden ilk iş günü |
🔄 4. SONRADAN İŞLEMLER VE SÜRELER Aç/Kapa
🔄 A.TR BELGELERİNİN SONRADAN VERİLMESİ
A.TR belgesi, aşağıdaki hallerde SONRADAN düzenlenebilir:
| Durum | Açıklama |
|---|---|
| İhmal/Unutma | A.TR Belgesinin HATA, UNUTULMA, İHMAL ya da ÖZEL DURUMLAR nedeniyle ihracat yapılırken düzenlenmemiş olması |
| Teknik Red | A.TR düzenlenmiş, ancak TEKNİK NEDENLERLE KABUL EDİLMEMİŞ olduğunun ispat edilmesi |
| Varış Ülke Değişikliği | Eşyanın "varış ülkesi" üçüncü ülke iken TOPLULUK ÜYESİ BİR ÜLKE olarak değişmesi |
| AB İçi Yönlendirme | Topluluk üyesi bir ülkeye ihraç edilen eşyanın TOPLULUK ÜYESİ BAŞKA BİR ÜLKEYE gönderilmesi halinde varış ülkesinin değiştirilmesi talebi |
🚫 TEKNİK NEDENLERLE A.TR REDDİ
Aşağıda örnekleri verilen teknik nedenlerle kabul edilmeyen A.TR Belgeleri SONRADAN DÜZENLENEBİLİR:
| Teknik Hata Türü | Açıklama |
|---|---|
| Form Hatası | Öngörülen form dışında form kullanılması (ebat, renk, seri numarası eksikliği) |
| Eksik Kutu | Doldurulması zorunlu kutulardan birinin doldurulmaması (örn: 5 numaralı kutu) |
| Mühür/İmza Eksikliği | A.TR Belgesinin mühürlenip imzalanmaması (12 numaralı kutu) |
| Yetkisiz Onay | Yetkili olmayan makam tarafından onaylanması |
| Mühür Sorunu | Örneği gönderilmeyen yeni mühür kullanılması |
| Kopya Belge | Orijinal olmayıp fotokopi veya suret olması |
| Yanlış Ülke | 5 numaralı kutuya Türkiye ve Topluluk ülkesi olmayan ülke yazılması |
⚠️ TEKNİK RED SONUCU
A.TR belgelerin teknik nedenlerle reddedilmesi durumunda:
• Eşyaya Gümrük Birliği kapsamında TERCİHLİ REJİM UYGULANMAZ
• Kanuni vergi nispetleri üzerinden tahakkuk yapılarak VERGİLER TAHSİL EDİLİR
• Bu durumda, Kanunun 234/1 (A) BENDİ UYGULANMAZ
📋 A.TR BELGE İBRAZ SÜRELERİ
| Belge Türü | Süre Başlangıcı | İbraz Süresi |
|---|---|---|
| Normal A.TR Belgesi | Vize edildiği tarih | 4 AY |
| "Sonradan Verilmiştir" A.TR | Vize tarihi | 4 AY |
| Basitleştirilmiş İşlem A.TR | Fiili ihraç tarihi | 4 AY |
| "İkinci Nüshadır" A.TR | İlk A.TR'nin vize tarihi | 4 AY |
📋 İKİNCİ NÜSHA A.TR BELGESİ
A.TR Dolaşım Belgesinin aşağıdaki durumlarda ikinci nüsha düzenlenebilir:
- 🔓 Çalınması
- 💔 Kaybedilmesi
- 📄 Hasar görmesi
⚡ 5. A.TR BELGELERİNİN ARANMAYACAĞI DURUMLAR Aç/Kapa
🧳 YOLCU EŞYASI
✅ Şartlar
YOLCU BERABERİNDE GETİRİLEN EŞYA;
- Ticari nitelikte OLMAMASI
- Bu Karar gereklerini yerine getirdiklerinin beyan edilmesi
- Beyanın doğruluğu hakkında ŞÜPHE BULUNMAMASI
Bu şartlar sağlanırsa, A.TR ARANMAKSIZIN serbest dolaşımda KABUL EDİLİR.
📮 POSTA GÖNDERİLERİ
✅ Şart
Ambalajları veya refakat belgeleri üzerinde:
- SARI ETİKETİ BULUNMAYAN ve
- Doğrudan doğruya posta yoluyla gönderilen posta kolileri dahil eşya
A.TR ARANMAKSIZIN serbest dolaşımda KABUL EDİLİR.
🔗 MENŞE KÜMÜLÂSYON SİSTEMİ KAPSAMI EŞYA
PAMKS, PAAMKS veya BBMKS kapsamında yer alıp hem Toplulukla hem de Türkiye ile çapraz kümülasyon imkânı bulunan ülkelerden birine TOPLULUKTAN ihraç edildikten sonra:
✅ Koşullar
- O Ülkede hiçbir işçilik veya işleme TABİ TUTULMAMASI ya da
- Yalnızca yetersiz işlem veya işçiliğe tabi tutulması nedeniyle Topluluk menşeini koruyan
- SANAYİ veya İŞLENMİŞ TARIM ÜRÜNLERİNE
- O ülkede düzenlenen menşe ispat belgeleri eşliğinde Türkiye'ye ithal edilmesi
Almanya → Fas → Türkiye rotasında:
Alman malı Fas'ta sadece paketleme yapıldı (yetersiz işlem)
→ Fas'tan Türkiye'ye gelirken Fas menşe belgesi ile A.TR muamelesi görebilir
🔺 6. HARİÇTE İŞLEME REJİMİ - ÜÇGEN TRAFİK Aç/Kapa
🔺 ÜÇGEN TRAFİK İZNİ
ÜÇGEN TRAFİĞİN KULLANILMASINA ihracat işleminin yapıldığı gümrük tarafından izin verilir.
Üçgen trafik iznini veren gümrük AYNI ZAMANDA HARİÇTE İŞLEME REJİMİNİN BAŞLADIĞI GÜMRÜKTÜR.
📋 INF 2 BİLGİ FORMU ÖZELLİKLERİ
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Amaç | Geçici ihraç eşyasının ÜÇGEN TRAFİK KAPSAMINDA BULUNDUĞUNU İSPATLAR |
| Nüsha Sayısı | Talep halinde biri asıl olmak üzere 2 NÜSHA |
| Dil | TÜRKÇE veya TOPLULUĞUN resmi dillerinden birinde düzenlenir |
| İçerik | Har. İşl. Rej. Giren EŞYANIN MİKTARINI GÖSTERİR |
| Geriye Dönük | İstisnai durumlarda GERİYE DÖNÜK INF 2 düzenlenebilir |
📋 İkinci Nüsha
INF 2 Bilgi Formunun çalınması, kaybedilmesi veya hasar görmesi hallerinde İKİNCİ BİR NÜSHASINI düzenlemesini talep edebilir.
🔄 INF 3 BİLGİ FORMU - GERİ GELEN EŞYA
Geri gelen eşya ile ilgili olarak, talep halinde ihracatın yapıldığı gümrük tarafından biri asıl olmak üzere 3 NÜSHA INF 3 BİLGİ FORMU düzenlenir.
📋 INF 3 İçeriği
INF 3 Bilgi Formu, Geri Gelen eşyanın ayırt edici özelliklerinin tespiti için gerekli olan her türlü bilgiyi içerir ve ihracatın yapıldığı Gümrük Birliği Gümrük Bölgesi'nin bir parçasından diğer parçasına geri gelmesi muhtemel olan durumlarda ihracatçının talebi üzerine, ihracat esnasında düzenlenir.
📋 7. TEDARİKÇİ BEYANI SİSTEMİ Aç/Kapa
📋 TEDARİKÇİ BEYANI TANIMI
Gümrük Birliği kapsamında SERBEST DOLAŞIMDA BULUNAN ve PAMKS, PAAMKS, BBMKS'NE taraf ülkelerden biri menşeli eşyanın TERCİHLİ MENŞE STATÜSÜ TEDARİKÇİ BEYANI ile KANITLANIR.
📅 UZUN DÖNEM TEDARİKÇİ BEYANI
🕐 Geçerlilik Süresi
Bir tedarikçinin belirli bir alıcıya tercihli menşe statüsü uzun dönemde aynı kalması beklenen bir eşyayı
düzenli olarak tedarik etmesi halinde,
Bu dönem boyunca gerçekleştireceği tüm sevkiyatlarını kapsayan bir tedarikçi beyanı verebilir.
Uzun dönem tedarikçi beyanı düzenlendiği tarihten itibaren
en çok 1 (BİR) YIL İÇİN GEÇERLİDİR.
🔙 GEÇMİŞE YÖNELİK KAPSAM
Uzun dönem tedarikçi beyanı GEÇMİŞE YÖNELİK SEVKİYATLARI KAPSAYACAK ŞEKİLDE DÜZENLENEBİLİR.
Bu tür durumlarda beyanın geçerliliği, beyanın düzenlendiği tarihten itibaren
GEÇMİŞE YÖNELİK OLARAK BİR (1) YILI GEÇEMEZ.
📄 TEDARİKÇİ BEYANI KURALLARI
| Kural | Açıklama |
|---|---|
| Düzenleme | TEDARİKÇİ BEYANI, her bir sevkiyat için ayrı ayrı düzenlenir |
| Belge Türü | Tedarikçi tarafından ticari fatura veya teslimat notu veya herhangi bir ticari belge üzerinde yapılır |
| Saklama Süresi | Tedarikçi, beyanının doğruluğunun kontrol edilebilmesi için kayıt ve belgeleri ÜÇ YIL SÜREYLE SAKLAR |
🔍 INF 4 BİLGİ FORMU - KONTROL
Gümrük idaresi, tedarikçi beyanının gerçekliğini ve beyanda yer alan bilgilerin doğruluğunu kontrol etmek üzere, İhracatçıdan INF 4 BİLGİ FORMUNU TALEP EDEBİLİR.
📋 INF 4 Süreci
- Tedarikçi, INF 4 Bilgi Formu talep edilmesi halinde GÜMRÜK İDARESİNE BAŞVURUR
- Gümrük idaresi başvuruya ekli kanıtlayıcı belgeleri, kendi kayıtlarını ve firma kayıtlarını inceler
- Tedarikçi beyanının doğru olup olmadığını belirterek kontrol sonucuna göre
- İmzalar ve okunabilir mühür/kaşe uygulamak suretiyle ONAYLAMA İŞLEMİNİ ÜÇ (3) AY içinde tamamlar
🔍 8. SONRADAN KONTROL PROSEDÜRLERİ Aç/Kapa
🔍 SONRADAN KONTROL TALEBİ
İTHALATÇI ülke gümrükleri, A.TR Belgesinin
SONRADAN KONTROLÜNÜ talep edebilirler.
SONRADAN KONTROL TALEBİ, Belgelerin Bakanlığa gönderilmesi suretiyle yapılır.
(AB ve Dış İlişkiler Genel Müd.)
⚠️ KONTROL SÜRESİNCE DURUM
Sonradan kontrole tabi tutulan A.TR Belgesi muhteviyatı eşyanın, serbest dolaşıma konulmasının talep edilmesi halinde TERCİHLİ REJİM UYGULANMAZ.
💰 TEMİNAT ALMA VE İADE
💳 Teminat Hesabı
Söz konusu eşyanın İthalat Rejim Kararı listelerde "AB" sütunu vergi oranı ile "DİĞER ÜLKELER" sütunundaki vergi oranı ARASINDAKİ FARK KADAR NAKİT veya TEMİNAT mektubu alınarak, eşyanın gümrük işlemleri tamamlanır.
✅ Teminat İadesi
Sonradan kontrole gönderilen dolaşım belgelerinin, ihracatçı ülke gümrüğünce doğruluğunun teyidi yapılarak geri gönderilmesinden sonra teminata bağlanan VERGİLER İADE EDİLİR.
Diğer ülkeler vergisi: %20
AB tercihli vergisi: %5
Teminat tutarı: %20 - %5 = %15 vergi farkı kadar
⏰ KONTROL SONUÇ SÜRELERİ
Sonradan kontrol talebinde bulunan ithalatçı ülke gümrüğü, kontrol sonucundan en kısa sürede haberdar edilir.
⚠️ CEVAP ALINMAMASI DURUMU
Sonradan kontrol talebine şu durumlarda:
• 10 AY içinde CEVAP ALINAMAMASI veya
• Cevapta söz konusu belgelerin doğruluğunun ya da eşyanın serbest dolaşım statüsünün tespitine
imkân verecek ölçüde yeterli bilginin bulunmaması halinde,
İthalatçı ülke gümrüğü, EŞYAYA SERBEST DOLAŞIM HÜKÜMLERİNİN UYGULANMASINI REDDEDEBİLİR.