🎯 1. AMAÇ VE ATA KARNESİ TANIMI (MD 1-2) Aç/Kapa
🎯 TEBLİĞİN AMACI
Bu tebliğin amacı, Geçici İthalat Sözleşmesi ve Ekleri kapsamında Türkiye'ye ATA karneleri ile geçici olarak ithal edilebilecek eşyaya ve ATA karnelerine gümrük idarelerince yapılacak işlemleri belirlemektir.
📖 ATA KISALTMASI VE TANIMI
🔤 ATA Kısaltması
ATA KISALTMASI; Fransızca "Admission Temporaire", İngilizce "Temporary Admission" kelimelerinin ilk harflerinin birleştirilmesiyle GEÇİCİ KABUL anlamına gelen bir sözcüktür.
📄 ATA Karnesi Tanımı
ATA KARNESİ; Taşıma araçları HARİÇ olmak üzere aşağıdaki özelliklere sahip uluslararası bir gümrük belgesidir:
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Kullanım Amacı | Eşyanın geçici ithali için kullanılan |
| Ayniyet Tespiti | Ayniyet tespitine yarayan |
| Teminat Fonksiyonu | İthalat vergileri ile ithalatta alınan diğer vergilerin uluslararası alanda geçerli şekilde teminata bağlandığını gösteren |
| Hukuki Statü | Gümrük beyannamesi olarak kabul edilen |
| Geçerlilik | Uluslararası bir gümrük belgesi |
📋 2. GEÇİCİ İTHALAT SÖZLEŞMESİ VE EKLERİ (MD 3) Aç/Kapa
📜 TÜRKİYE'NİN ONAY SÜRECİ
Ülkemiz; 31.03.2004 tarihli, 5108 sayılı Kanun ile onaylanması uygun bulunan Geçici İthalat Sözleşmesi'ni ve tüm eklerini 21.10.2004 tarih ve 25620 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 23.09.2004 tarihli, 2004/7905 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile ÇEKİNCELERLE BİRLİKTE ONAYLAMIŞTIR.
⚠️ ÖNEMLİ ÇEKİNCE
POSTA TRAFİĞİNDE ATA karneleri KABUL EDİLMEYECEKTİR.
📋 GEÇİCİ İTHALAT SÖZLEŞMESİ 10 EKİ
Geçici İthalat Sözleşmesi'nin aşağıdaki 10 ADET EKİNDE belirtilen eşya için anılan sözleşmenin Geçici Kabul Belgelerine İlişkin Ek A'sına uygun olarak düzenlenmiş olan ATA karnesi kabul edilir:
🏛️ Sergi, Fuar, Toplantı vb. Etkinliklerde Teşhir Edilecek veya Kullanılacak Eşya
🔧 Mesleki Malzeme
📦 Konteynerler, Paletler, Ambalajlar, Numuneler ve Ticari Bir İşlemle İlgili Diğer Eşya
🏭 İmalat Amacıyla İthal Edilen Eşya
🎓 Eğitsel, Bilimsel veya Kültürel Amaçlarla İthal Edilen Eşya
🧳 Yolcu Zati Eşyası ve Sportif Amaçlarla İthal Edilen Eşya
🗺️ Turistik Tanıtım Malzemeleri
🏪 Sınır Ticareti Kapsamında İthal Edilen Eşya
🤝 İnsani Amaçlarla İthal Edilen Eşya
🐄 Hayvanlara İlişkin
⚙️ 3. REJİMİN İŞLEYİŞİ VE TESCİL SÜRECİ (MD 4) Aç/Kapa
📋 TEMEL KURAL - BEYANNAME GEREKMİYOR
✅ ÖNEMLİ AVANTAJ
ATA KARNESİ, Beyanname yerine geçen bir belge olduğundan,
Ayrıca geçici ithalat BEYANNAMESİ DÜZENLENMESİNE GEREK BULUNMAMAKTADIR.
✅ ATA KARNESİNİN KABUL EDİLME ŞARTLARI
Eşyayı beraberinde getiren kişi tarafından ibraz edilen ATA Karnesinin kabul edilmesi için:
| Şart | Açıklama |
|---|---|
| Form Uygunluğu | Geçici İthalat Sözleşmesi eki Ek A uyarınca düzenlenmiş olması |
| Geçerlilik | Türkiye Gümrük Bölgesinde geçerli olması |
| Eşya Uygunluğu | Eşyanın tebliğin 1 No.lu ekinde yer alan listede bulunması ve şartları taşıması |
| Bilgi Doğruluğu | Karnede (A)'dan (G)'ye kadar olan kutulardaki bilgilerin doğru olması |
| Beyan Bölümü | İthal sayfası "F.Geçici İthalat Beyanı" bölümünün doldurulup, imzalanması |
👤 TEMSİLCİ KURALLARI
ATA Karnesi işlemleri karne hamili veya temsilcisi tarafından yapılır.
📋 Temsilci Vekâletnamesi
ATA Karnesinin "B.Temsilcisi" bölümüne temsilcinin adının açık olarak yazılmadığı durumlarda EK 2/A'da yer alan vekâletnamenin; aşağıdaki şekilde ibraz edilmesi gerekmektedir:
- Karne hamilince doldurularak imzalanmış/kaşelenmiş
- Karneyi düzenleyen Oda, Elçilikler/Konsolosluklar veya Noterler tarafından imzalanıp mühürlenmiş
- ATA Karnesi ile birlikte ibraz edilmiş
📝 TESCİL SÜRECİ
📋 Tescil Öncesi
Yukarıdaki hususların kontrolü sonrası, karne hamilinden veya temsilcisinden açık tebligat adresinin ve kimlik bilgilerinin bildirilmesi istenir ve ibraz edilmesini müteakip karnenin geçerlilik süresi içerisinde olmak kaydıyla tescili yapılır.
📋 Tescil İşlemi
ATA Karnesinin TESCİLİ aşağıdaki adımlarla yapılır:
- Gümrüklerde tutulan deftere usulüne göre kaydı yapılır
- Karnenin ithal sayfası ve ithalat koçanı üzerine tescil sıra numarası ve tarihi konulur
- Eşyanın getiriliş amacı ile hangi ek kapsamında ithal edildiği yazılır
- Eşyanın yeniden ihraç edileceği son günün tarihi (karnenin geçerlilik tarihini aşmamak üzere) ithal sayfasının (H) (b) kutusuna yazılır
- Görevli memur tarafından imzalanır ve resmi mühürle mühürlenir
🔍 MUAYENE VE AYNİYET TESPİTİ
📋 Muayene Süreci
- Tescil edilen ATA Karnesi muayene ile görevli memura havale edilir
- Muayene memuru, karnede kayıtlı eşya ile geçici ithali talep edilen eşyanın birbirine uygunluğunu inceler
- Eşyanın yurt dışına çıkışı sırasında anlaşmazlık olmaması için:
- Eşyanın ayniyetini tespite yarayacak ayrıntılarını
- Varsa özel seri numaralarını
- Diğer ayırdedici alametlerini
- Eşyanın tahsis yeri ve tahsis amacı açıkça belirtilir
🏁 SON İŞLEMLER
Yapılan işlemlerden sonra:
- ATA Karnesinin ilgili bölümlerine meşruhat verilir
- Mühür ve imza tatbik edilir
- İthal sayfası koparılır
- ATA Karnesi kapsamı eşyanın gümrüklü sahadan ayrılmasına izin verilir
🛂 Pasaport İşlemi
Karne kapsamı eşyanın yurda geçici ithali nedeniyle ayrıca karne sahiplerinin pasaportlarına özel işaretler konulmasına gerek yoktur.
⏰ 4. SÜRE KURALLARI VE DEĞİŞİM (MD 6-8) Aç/Kapa
📅 EK TÜRÜNE GÖRE SÜRE KURALLARI
🏛️ ÖZEL SÜRELİ EKLER
📋 Sabit 6 Ay Minimum
- Ek B1: Sergi, Fuar, Toplantı vb. Etkinlikler
- Ek B3: Konteynerler, Paletler, Ambalajlar, Numuneler
Geçici ithal tarihinden itibaren 6 AYDAN AZ OLMAYACAK şekilde yurtta kalma süresi verilir.
🔄 FLEKSİBEL SÜRELİ EKLER
📋 Karne Geçerlilik Süresi Kadar
- Ek B2: Mesleki Malzeme
- Ek B4: İmalat Amacıyla İthal Edilen Eşya
- Ek B5: Eğitsel, Bilimsel, Kültürel Eşya
- Ek B6: Yolcu Zati Eşyası ve Sportif Eşya
- Ek B7: Turistik Tanıtım Malzemeleri
- Ek B8: Sınır Ticareti Eşyası
- Ek B9: İnsani Amaçlı Eşya
- Ek D: Hayvanlar
Karne hamilince daha kısa süre talep edilmemesi halinde KARNE GEÇERLİLİK SÜRESİ KADAR yurtta kalma süresi verilir.
🚜 ÖZEL DURUM: ARAZİDE ÇALIŞMA EKİPMANI
Ek B8 kapsamında ARAZİDE ÇALIŞMAYA MAHSUS EKİPMANIN, faaliyet sona erer ermez yurt dışı edilmesi gerektiğinden, karne hamilinin talep ettiği süre kadar yurtta kalma süresi verilecektir.
🔄 SÜRE DEĞİŞİMİ (MD 7)
ATA Karneleri kapsamında yurda geçici ithali yapılan eşyanın, geçici ithali sırasında tespit edilen yurtta kalma süresinden daha uzun bir süre yurtta kalmasının istenilmesi halinde:
📋 Süre Uzatma Süreci
- Bir dilekçe ile gümrük idaresine müracaat
- Karnenin geçerlilik süresini geçmemek üzere süre uzatımı talebinde bulunulması
- Talebinin yasal süresi içinde yapıldığının anlaşılması
- Eşyanın tahsis yerinde tahsis amacına uygun olarak kullanıldığının tespiti
- İlk giriş ayniyetine uygun olarak bulunduğunun anlaşılması
🔄 KARNENİN YENİ KARNE İLE DEĞİŞTİRİLMESİ (MD 8)
ATA Karnesinin geçerlilik süresinden daha uzun bir süre eşyanın geçici ithalat rejimi altında kullanımının talep edilmesi halinde, MEVCUT KARNENİN SÜRESİ UZATILAMAYACAĞINDAN, Yeni bir ATA Karnesi ile kullanımına devam edilmesi mümkündür.
📋 Yeni Karne Süreci
- Mevcut karnenin geçerlilik süresi içinde karne hamili
- Mevcut karne ile birlikte karneyi veren kuruluş tarafından yeniden düzenlenen ATA Karnesini
- Eşyanın bulunduğu yerdeki yetkili gümrük idaresine ibraz eder
- Gerekli kontroller yapıldıktan sonra
- Eski karnenin kaydı kapatılarak numarası, tarihi ve gerekli bilgiler yeni karneye işlenir
- 4. maddede belirtilen şekilde yeniden geçici ithal işlemi yapılır
🏁 5. REJİMİN SONA ERMESİ VE ÖZEL DURUMLAR (MD 5, 12) Aç/Kapa
✅ NORMAL ÇIKIŞ İŞLEMLERİ
ATA Karnesi ile geçici ithali yapılan eşyanın çıkışının talep edilmesi halinde:
- Çıkış gümrük idaresince ATA Karnesinin çıkış koçanına ve çıkış sayfasına gerekli meşruhat verilir
- Mühür ve imza tatbik edilir
- Çıkış sayfası koparılır
- ATA Karnesi kapsamı eşyanın yurt dışına çıkışına izin verilir
⚠️ SÜRE AŞIMI DURUMUNDA ÇIKIŞ
Yurtta kalma süresi AŞILARAK yurt dışı edilmek üzere çıkış gümrüğüne getirilen eşya için (uzatılmış süreler dahil) aşılan süreye bağlı olarak aşağıdakilerden birinin anlaşılması halinde çıkışa izin verilir:
| Seçenek | Açıklama |
|---|---|
| Ceza Tahsili | Gümrük Kanunu'nun 238 ve 241. maddeleri uyarınca alınması gereken cezanın tahsil edilmesi |
| Ceza Teminatı | Ceza tutarının teminata bağlanması |
| CIF Teminatı | Eşyanın CIF kıymeti karşılığı dövizin güvenceye bağlanması |
💔 HASAR VEYA KAYIP DURUMU
ATA Karnesi kapsamı eşyanın kaza veya mücbir sebep sonucu CİDDİ OLARAK HASAR GÖRMESİ HALİNDE, geçici ithalat rejiminin sona ermesi amacıyla, gümrük idaresinin uygun görmesi durumunda eşya:
| Seçenek | Açıklama |
|---|---|
| a) Vergilendirme | Hasarlı olarak gümrük idaresine sunulduğu tarihte ödenmesi gereken İTHALAT VERGİLERİNE TABİ TUTULABİLİR |
| b) Hazine'ye Terk | İthalat vergilerinden muaf tutularak, Hazine'ye hiçbir masraf getirmeksizin GÜMRÜK İDARESİNE TERK EDİLEBİLİR |
| c) İmha | Masrafı karne sahibine ait olmak kaydı ile gümrük gözetimi altında İMHA EDİLEBİLİR İmhadan sonra geriye kalan artık ve döküntüler ithalat vergilerine tabi tutulabilir |
💔 TAMAMEN KAYIP/KULLANILMAZ HALE GELME
ATA karnesi kapsamı eşyanın kaza veya mücbir sebep nedeniyle
TÜMÜYLE KULLANILAMAZ HALE GELDİĞİNİN veya tamamen kaybolduğunun
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 186. maddesi çerçevesinde kanıtlanması halinde:
• GEÇİCİ İTHALAT REJİMİ SONA ERER
• Geçici ithalat rejiminden yararlanan şahıs İTHALAT VERGİLERİNDEN MUAF TUTULUR
🔄 ÇIKIŞ SAYILAN HALLER (MD 12)
🎯 TEMEL İLKE
ATA Karnesi ile geçici ithali yapılan eşyanın karnenin geçerlilik süresi içerisinde YURT DIŞI EDİLMESİ ESASTIR.
Ancak, eşyanın YURT DIŞI EDİLMESİNDEN VAZGEÇİLEREK, aşağıdaki işlemler de ÇIKIŞ HÜKMÜNDEDİR:
- Serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutulması
- Çıkış hükmünde geçici depolama yeri veya antrepoya konulması
- Hazine'ye herhangi bir külfet getirmeksizin resmi makamların nezareti altında imha edilmesi
⚖️ 6. REJİM ŞARTLARININ İHLALİ VE CEZA (MD 9-11) Aç/Kapa
📋 REJİM ŞARTLARI (MD 9)
Geçici İthalat Sözleşmesi uyarınca ATA Karnesi ibrazı ile yurda geçici ithaline izin verilen eşyanın:
- Tahsis yerinde, tahsis amacına ve ilk giriş ayniyetine uygun olarak karne hamili tarafından kullanılması
- Karnede belirtilen süre içerisinde yurt dışı edilmesi veya gümrükçe onaylanmış yeni bir işlem veya kullanıma tabi tutulması zorunludur
📅 TAKİP KURALI
Bu hususun takibi için, giriş gümrük idaresi tarafından her ayın ilk iş günü kayıtların kontrolü yapılarak, yurtta kalma süresi sona eren ancak 20 (YİRMİ) GÜN geçtiği halde İŞLEMLERİ TAMAMLANMAMIŞ olan karne kapsamı eşya için gerekli işlemler başlatılır.
⚖️ CEZA UYGULAMA SÜRECİ (MD 10)
📋 Kefil Kuruluş Tebligatı
Karnede belirtilen şartların yerine getirilmediğinin anlaşılması halinde, KEFİL KURULUŞA karnenin geçerlilik süresinin bitim tarihinden itibaren 1 (BİR) YIL İÇİNDE tebligat yapılması gerekir.
💰 Kefil Kuruluş Sorumluluğu
Gümrük idaresince, kefil kuruluşun ödemekle sorumlu olduğu tutar hesaplanır. Bu tutar, gümrük vergileri ve ithalatta alınan diğer vergiler toplamının %10 FAZLASINI AŞAMAZ.
📅 DELİL VERME SÜRESİ
Karnenin geçerlilik süresinin bitim tarihinden itibaren 1 yıl içinde KEFİL KURULUŞA yapılan tebligatta:
• Eşyanın kanuni yurtta kalma süresi içerisinde yeniden ihraç edildiğine veya
• ATA Karnesinin usulüne uygun olarak diğer bir surette mükellefiyetten ibra olunduğuna dair delil vermek hususunda
Talep tarihinden itibaren 6 (ALTI) AYLIK SÜRE TANINIR.
💰 ÖDEME VE İADE SÜREÇLERİ
❌ DELİL VERİLMEZSE
6 aylık süre içinde delil verilmezse:
Teminat veren kurum, gümrük vergileri ile ithalatta alınan diğer vergileri
süresinin bitiminden itibaren en geç 7 (YEDİ) GÜN İÇİNDE
tebligatta bulunan gümrük idaresine derhal öder ya da teminat olarak yatırır.
✅ SONRADAN DELİL VERİLİRSE
Gümrük vergileri ile ithalatta alınan diğer vergilerin teminata bağlandığı veya ödendiği tarihten itibaren 3 (ÜÇ) AY içinde DELİL VERİLMESİ HALİNDE, teminat olarak yatırılan veya ödenen tutar İADE EDİLİR.
🌍 YURT DIŞINDA YERLEŞİK KARNE HAMİLİ (MD 11)
ATA Karnesi ile yurda geçici ithali yapılan ve yurtta kalma süresi içinde yurt dışı edilmemesi nedeniyle karne hamili hakkında Gümrük Kanunu'nun 207/b ve 238. maddeleri uyarınca işlem yapılan eşya için tahakkuk ettirilen ceza tutarının tahsili amacıyla:
📋 Tebligat Süreci
- 184 no.lu form ile düzenlenen ceza kararının
- Karne hamilinin tabi olduğu ülkenin resmi diline uygun olarak düzenlenerek
- 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 25. maddesine istinaden
- Dışişleri Bakanlığı aracılığı ile yurt dışında yerleşik muhatabına tebliğ edilmesi
- Söz konusu tebligat evraklarının Ticaret Bakanlığı (Gümrükler Genel Müdürlüğü) gönderilmesi gerekir
🔍 7. KAYITLARIN KAPATILMASI VE ÖZEL DURUMLAR (MD 13) Aç/Kapa
📋 ATA KARNESİ KAYITLARININ KAPATILMASI
ATA Karnesi ile yurda geçici ithaline izin verilen eşyanın, geçici ithalat rejimi şartlarının yerine getirilmesi suretiyle aşağıdaki durumlardan herhangi birine tabi tutulması halinde, geçici ithal kayıtları kapatılır:
| Durum | Açıklama |
|---|---|
| Normal Çıkış | Yurtta kalma süresi içinde yurt dışı edilmesi |
| Karne Değişimi | 8. maddede belirtilen işlemler (Yeni karne ile değiştirme) |
| Çıkış Hükmü İşlemler | 12. maddede belirtilen işlemler (SDG, antrepo, imha) |
📄 İHRAÇ DELİLLERİ
ATA Karnesi ile yurda geçici ithali yapılan eşyanın ihraç edildiği TASKİTLİ ÇIKIŞ KOÇANI İLE TEVSİK EDİLEMİYORSA, Geçici Kabul Belgelerine İlişkin EK A'nın 10/2-a maddesi uyarınca aşağıdaki belgeler kabul edilebilir:
| Belge Türü | Açıklama |
|---|---|
| a) Diğer Akit Taraf Belgesi | İthalata veya eşyanın yeniden ithaline dair diğer bir akit tarafın gümrük makamlarınca, ATA Karnesinde verilen bilgilere dayanılarak verilen, teyit edilebilen bir ithalat veya yeniden ithalata ait belge |
| b) Diğer Geçerli Belge | Eşyanın yurt dışında bulunduğunu doğrulayan diğer herhangi bir geçerli belge |
Almanya'dan getirilen sergi malzemesi Fransa'ya götürüldü.
Çıkış koçanı kayboldu → Fransa gümrüğünden alınacak ithalat belgesi delil olarak kabul edilir.