Yükümlülükler, Gizlilik ve Süreler
📝 Kişilerin Yükümlülükleri ve Bilgi Gizliliği
1. Bilgi ve Belge Verme Yükümlülüğü (GK Md. 11)
Gümrük işlemleriyle ilgili kişiler, gümrük idarelerinin talebi üzerine belirlenen süreler içinde gerekli bütün belge ve bilgileri vermek ve her türlü yardımı sağlamakla yükümlüdür.
🚫 Kaçış Yok!
Kendilerinden bilgi istenilen kişiler, özel kanunlarda yazılı gizlilik hükümlerini ileri sürerek bilgi vermekten kaçınamazlar. Talep edilen bilgi ve belgelerin ibraz edilmemesi durumunda 241/6'ya göre 8 kat ceza uygulanır.
2. Bilgilerin Gizliliği (GK Md. 12, GY Md. 30)
Gümrük idareleri ve gümrük memurları, görevleri dolayısıyla öğrendikleri sırları ve gizli bilgileri açıklayamazlar. Bu yasak, memurlar görevlerinden ayrıldıktan sonra da devam eder.
⚖️ Bu yükümlülüğe uymayanlar hakkında Türk Ceza Kanunu'nun ilgili maddelerine (239 ve 258) göre işlem yapılır.
🗓️ Belge Saklama Süreleri (GK Md. 13)
1. Genel Kural
İlgili kişiler, gümrük kontrolü amacıyla istenen belge ve bilgileri 5 YIL süre ile saklamak zorundadırlar.
2. Sürenin Başlangıcı (Özet Tablo)
| Rejim / Durum | 5 Yıllık Sürenin Başlangıcı |
|---|---|
| Serbest Dolaşıma Giriş / İhracat Rejimi | Beyannamenin tescil edildiği yılın sonundan itibaren. |
| Nihai Kullanım | Gümrük gözetiminin sona erdiği yılın sonundan itibaren. |
| Diğer Gümrük Rejimleri (Transit, Antrepo vb.) | Söz konusu gümrük rejiminin sona erdiği yılın sonundan itibaren. |
| Serbest Bölgeye Konulan Eşya | Eşyanın serbest bölgeden çıktığı yılın sonundan itibaren. |
⏳ Süreler ve Uzatım (GK Md. 14, GY Md. 31)
1. Sürelerin Bitimi
- Sürenin son günü resmi tatil gününe rastlarsa, süre ilk işgününün resmi çalışma saatleri sonunda biter.
- Yazılı başvurular posta ile taahhütlü gönderilebilir. Bu durumda postaya verildiği tarih, gümrüğe verilme tarihi sayılır.
2. Mücbir Sebep ve Beklenmeyen Haller
Kanunda belirtilen süreler aksine bir hüküm olmadıkça uzatılamaz. Ancak mücbir sebep ve beklenmeyen hallerden birinin varlığı halinde, bu sebep ortadan kalkıncaya kadar süreler işlemez. İdare, kanıtlayıcı belge ibrazı halinde ek süre verebilir.
Mücbir Sebep ve Beklenmeyen Haller:
- Doğal afetler (yangın, deprem, sel vb.)
- Kanuni grev ve lokavtlar
- Genel salgın hastalık
- Kısmi veya genel seferberlik ilanı
- Savaş hali, terör
- Ağır kaza, ağır hastalık, tutukluluk
- İflas veya şahıs firmasında ölüm
- Yükümlünün iradesi dışındaki diğer durumlar
🎴 Bilgi Kartları
🗓️ Belge Saklama Süresi
Gümrük işlemleriyle ilgili belgeler ne kadar süre saklanmalıdır?
Saklama Süresi:
5 YIL
Gümrük kontrolü amacıyla saklanması zorunludur.
GK Madde 13
❓ Soru-Cevap
Gümrük işlemleriyle ilgili belgeler genel olarak ne kadar süre saklanmalıdır?
Gümrük Kanunu'na göre 5 yıl süre ile saklanmalıdır.
İhraç edilen bir eşyanın belgelerini saklama süresi ne zaman başlar?
İhracat beyannamesinin tescil edildiği yılın sonundan itibaren başlar.
Bir gümrük memurunun gizlilik yükümlülüğü emekli olunca biter mi?
Hayır, bu yükümlülük görevden ayrıldıktan sonra da devam eder.
Gümrükteki bir sürenin son günü resmi tatile denk gelirse ne olur?
Süre, tatili takip eden ilk iş gününün mesai saati sonunda biter.
Aşağıdakilerden hangisi mücbir sebep sayılır: kanuni grev mi, ekonomik kriz mi?
Kanuni grev mücbir sebep sayılır, ekonomik kriz sayılmaz.
Kişiler, özel şirket sırlarını koruyan kanunları gerekçe göstererek gümrüğe bilgi vermeyi reddedebilir mi?
Hayır, özel kanunlardaki gizlilik hükümleri ileri sürülerek bilgi vermekten kaçınılamaz.
Gümrük idaresine posta yoluyla taahhütlü gönderilen bir belgenin sunulma tarihi nedir?
Belgenin postaya verildiği tarih, gümrük idaresine verilme tarihi olarak kabul edilir.
Belge saklama yükümlülüğüne uyulmamasının cezası nedir?
Gümrük Kanunu 241/6. madde uyarınca usulsüzlük cezasının 8 katı para cezası uygulanır.
Nihai kullanım rejimine tabi bir eşya için belge saklama süresi ne zaman başlar?
Eşyanın gümrük gözetiminin sona erdiği yılın sonundan itibaren başlar.
Kanundaki süreler genel olarak uzatılabilir mi?
Hayır, aksine özel bir hüküm veya mücbir sebep hali bulunmadıkça uzatılamaz veya ertelenemez.
📝 Test
📚 Bilgi Testi
Bu test, Kişilerin Yükümlülükleri, Bilgi Gizliliği ve Süreler konusundaki bilgilerinizi ölçmek için hazırlanmıştır.