Taşıtların Gümrük İşlemleri ve Kontrolü
📍 Genel Esaslar ve Gümrük Yolları (GK Md. 33-34)
Türkiye Gümrük Bölgesine giriş ve çıkışlar, gümrük kapılarından yapılır ve gümrük kapıları arasında belirli yolların takip edilmesi zorunludur. Genel hizmete açık demiryolları GÜMRÜK YOLU sayılır.
Gümrük Gözetimi Esastır!
Türkiye Gümrük Bölgesine giren veya çıkan tüm taşıtlar gümrük gözetimine tabidir ve gümrük idareleri tarafından denetlenirler.
🛡️ Kontrole Tabi Olmayan Taşıtlar
Türk ve yabancı donanmasına ait harp gemileri ile hava harp gemileri, içlerinde eşya bulunmaması halinde gümrük gözetimine tabi değildir.
⏱️ Gümrük İşlem Süreleri (GK Md. 35)
Gümrük idarelerindeki her türlü gümrük işlemleri normal çalışma saatleri içinde yapılır.
İstisna: Mesai Saati Dışı İşlem Yapabilenler
- Demiryolu katarları.
- Düzenli sefer yapan deniz, nehir, kara ve hava taşıtları.
- Yolcu getiren düzensiz seferli deniz, nehir, kara ve hava taşıtları.
- Zorlayıcı sebeplerle mesai dışı limana giren gemiler.
- Yolcu ve turist taşıyan her türlü gemi.
🔍 Taşıt Kontrolünün Kapsamı ve Usulü (GY Md. 72, 72/A)
Taşıtların kontrolü gümrük personelince günün her saatinde yapılabilir. Taşıt işletenleri, kontrolün yapılması için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.
Kontrol Neleri Kapsar?
- Belge, defter ve kayıtların kontrolü
- Sürücü, mürettebat ve yolcu üst araması
- Tarama sistemleri (X-Ray) ile kontrol
- Dedektör köpek ile kontrol
- Taşıtın fiziki olarak tam veya kısmi kontrolü
- Eşyadan numune alınması
- Ambar ve diğer yerlerin mühürlenmesi
Taşıt Türlerine Göre Detaylı Kontrol Usulleri
🚚 Karayolu Taşıtları
Türkiye Gümrük Bölgesine giren ve çıkan karayolu taşıtlarının kontrolünün giriş ve çıkış gümrük idaresinde yapılması esastır. Gümrüklü sahaya giren taşıtların bilgileri gümrük idaresince bilgisayar sistemine girilir.
Transit Rejimi
Transit rejimi kapsamındaki taşıtların gümrük gözetimi, Türkiye Gümrük Bölgesinde seyrettikleri sürece elektronik uydu takip cihazları ile de izlenebilir. Şüphe halinde mobil kontrol ekipleri tarafından kontrole tabi tutulur.
🚂 Demiryolu Taşıtları (Trenler)
- TGB'ye gelen trenler, gümrük idaresi bulunan ilk istasyonda kontrole tabi tutulur.
- TGB'den giden trenler ise sınır istasyonunda kontrole tabi tutulur.
- Gümrük izni olmadan trenin vagonlarında ekleme, çıkarma veya değiştirme yapılamaz.
Zorunlu Belgeler
Demiryolu idaresi, ilgili gümrüğe yükleme veya taşıma belgeleri ile yolcu ve personel listesini vermekle yükümlüdür.
🚢 Denizyolu Taşıtları (Gemiler)
Gelen Gemiler (GY Md. 72/Ç)
Yabancı limanlardan gelen gemi için Denizyolu Genel Bildirimi, limana varıştan en az 2 saat önce veri işleme tekniği yoluyla gümrük idaresine verilir.
Giden Gemiler (GY Md. 72/G)
Yabancı limanlara giden gemi için Denizyolu Genel Bildirimi, limandan hareketten en az 2 saat önce verilir.
Boğazlardan Geçiş (ÖZEL DURUM)
- Montrö Antlaşması gereğince, boğazlardan transit geçen gemiler kontrole tabi tutulmazlar. (GY Md. 72/İ)
- Ancak, liman sahaları ve boğazlarda 48 saatten fazla bekleyen transit gemilerin serbest pratika almaları zorunludur ve sonrasında gümrük kontrolüne tabi tutulurlar. (GY Md. 72/J)
✈️ Havayolu Taşıtları (Uçaklar)
Gelen Hava Taşıtları (GY Md. 72/Ö)
Kontrolleri, Türkiye Gümrük Bölgesinde indikleri ilk yetkili gümrük idaresi bulunan havalimanında yapılır.
Giden Hava Taşıtları (GY Md. 72/P)
Kontrolleri, yurtdışına kalkacakları en son havalimanında ve yolcular binmeden önce yapılır.
Yolcu Bildirimi (GY Md. 72/R)
Hava ve Deniz yolu ile gelen/giden yolcular için işletici veya temsilci tarafından Yolcu Bildirimi, taşıtın varışından veya ayrılmasından en az 2 saat önce verilir.
🎴 Bilgi Kartları
🚢 Gelen Gemi Bildirimi
Yabancı limandan gelen deniz taşıtı için Genel Bildirim ne zaman verilir?
Bildirim Süresi:
VARIŞTAN EN AZ 2 SAAT ÖNCE
Denizyolu Genel Bildirimi gümrük idaresine verilir.
GY Md. 72/Ç
❓ Soru-Cevap
Türkiye Gümrük Bölgesine giriş ve çıkışlar nereden yapılır?
Gümrük kapılarından yapılır ve bu kapılar arasında belirli yolların takip edilmesi zorunludur.
Hangi demiryolları doğrudan "Gümrük Yolu" sayılır?
Genel hizmete açık olan demiryolları doğrudan Gümrük Yolu sayılır.
Gelen bir deniz taşıtı için Denizyolu Genel Bildirimi ne zaman verilir?
Taşıtın limana varışından en az 2 saat önce gümrük idaresine verilir.
Yurtdışına giden bir uçağın gümrük kontrolü nerede yapılır?
Kalkacağı en son havalimanında yapılır.
Boğazlardan transit geçen gemiler neden gümrük kontrolüne tabi tutulmaz?
Montrö Boğazlar Sözleşmesi gereğince kontrole tabi tutulmazlar.
Taşıtların kontrolü hangi saatlerde yapılabilir?
Günün her saatinde (24 saat) yapılabilir.
Normal gümrük işlemleri hangi saatlerde yapılır?
Normal çalışma saatleri içinde yapılır.
Gelen bir tren nerede gümrük kontrolüne tabi tutulur?
Gümrük idaresi bulunan ilk sınır istasyonunda.
Bir harp gemisi ne zaman gümrük gözetimine tabi olmaz?
İçerisinde gümrüğe tabi eşya bulunmaması halinde gözetimden muaftır.
Boğazda 48 saatten fazla bekleyen transit gemi ne yapmak zorundadır?
Serbest pratika almak zorundadır ve ardından gümrük kontrolüne tabi tutulur.
📝 Test
📚 Bilgi Testi
Bu test, Taşıtların Gümrük Bölgesine Giriş ve Çıkışı konusundaki bilgilerinizi ölçmek için hazırlanmıştır.